Slavernij & Slavenhandel

Slavernij

Slavernij of lijfeigenschap is een vorm van onvrijwillige dienst waarin een persoon wordt behandeld als het eigendom van een ander persoon. De persoon die het bezit is, wordt slaaf genoemd, naar het Balkanvolk dat na de oudheid eeuwenlang de belangrijkste leverancier was van slaven.

Slavernij was in de meeste culturen een bekend verschijnsel, maar bereikte na 1500 een triest hoogtepunt. Tussen circa 1500 en 1870 werden, vaak door tussenkomst van Arabische slaven¬handelaren, door Europeanen naar schatting 10 tot 15 miljoen Afrikanen naar Amerika gebracht. Deze massale handels¬activiteit is een sterke prikkel geweest voor de Europese economische ontwikkeling, zo ook in Nederland.

Slaven speelden een belangrijke rol in de koloniale plantage-economie. Hun vervoer naar Amerika was aanvankelijk een monopolie van Spanjaarden en Portugezen, een situatie die vooral Zeeuwse kapers in 1621 doorbraken met de verovering van slavenschepen en verkoop van de menselijke handelswaar op de Antillen. Rond 1635 begaf de West-Indische Compagnie (WIC) zich zelf in de slavenhandel; in 1682 kreeg ze het alleen¬recht voor deze handel, die voor Zeeland voortduurde tot 1804, toen de laatste slavenreis plaatsvond (de slavernij werd door Nederland pas in 1863 officieel afgeschaft).

De verovering van Suriname (1667) betekende een sterke stimulans voor de slavenvaart. Slaven werden gehaald uit Angola, Guinea en Ghana; Afrikaanse vorsten ruilden hun krijgsgevangenen in tegen zaken als ijzer , kruit, grof linnen, bedrukt katoen, aardewerk, spiegels en munitie. Dit was de bekende ‘driehoekshandel’: van Zeeland naar West-Afrika, dan met slaven naar Suriname en tot slot met nieuwe lading (vooral) suiker weer naar huis.

Vele Zeeuwen verdienden zeer goed aan deze handel, o.a. die van het bekende geslacht Lampsins in Vlissingen en de Middelburgsche Commercie Compagnie (MCC). Tussen 1668 en 1676 loste men onder erbarmelijke omstandigheden in Suriname dertig, bijna uitsluitend Zeeuwse slavenschepen, met een totale lading van ongeveer 5.000 Afrikanen. Eind 17e eeuw vervoerden de Zeeuwen bijna vijftien procent van alle verhandelde slaven.

Bron: Het verhaal van Zeeland / J. Kuipers & R.J. Swiers

Meer informatie

Nieuwsberichten

Slavernij & Slavenhandel / Artikelen

  • Michiel de Ruyter was slavenhandel gewoon

    De slavenhandel was natuurlijk verwerpelijk. Maar bezie die in zijn tijd, betoogt historicus Henk Slechte.

    Bron: Trouw, 04-05-2015

  • Slaven: de hoeksteen van onze geschiedenis

    In de aanloop naar 11 juli zal het aantal fora, tentoonstellingen en televisieprogramma’s over Srebrenica nog wel toenemen. Prima, zo’n check op de Nederlandse zelfgenoegzaamheid. Al betreft dit herdenken natuurlijk een gebeurtenis waarvoor Nederlanders hoogstens zijdelings verantwoordelijkheid dragen: we hadden misschien meer kunnen doen, maar de misdaad zelf werd niet door Nederlanders bedacht en uitgevoerd.

    Bron: NRC, 11-06-2015

  • Levende lading voor Zeeuwse rekening

    De Middelburgse Commercie Compagnie (MCC) verhandelde ruim 31.000 tot slaaf gemaakte Afrikanen. Tegenwoordig een gewetenloze daad, toen een doodnormale zaak. In dit artikel wordt ingegaan op de volgende vragen: Wat was de Middelburgse Commercie Compagnie (MCC) voor een onderneming? Waarom verdient dit archief, dat berust in het Zeeuws Archief te Middelburg, een internationale status? Wat heeft Zeeland met de handel in slaven te maken? Waarom krijgt het archief nu zoveel aandacht?

    Bron: Zeeuws Archief, 07-01-2013

  • Slavenhandel in archief MCC

    De handel in tot slaaf gemaakte Afrikanen was de 'core business’ van de MCC, de Middelburgse Commercie Compagnie. Van 1732 tot 1807 kocht de MCC 31.095 tot slaaf gemaakte Afrikanen met de bedoeling hen te verkopen in West-Indië. Het archief van de MCC wordt beheerd door het Zeeuws Archief en staat op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO.

    Bron: Zeeuws Archief, 07-01-2013

  • 'Slavenhandel ging wel degelijk om winst'

    Boekhoudkundig gezien vallen de winsten van de slavenhandel en slavernij misschien wel te bagatelliseren, schrijft Kees Uittenhout, maar maar het gaat erom dat met name de calculerende Hollanders het verkrijgen van zoveel mogelijk winsten stelden boven de gruwelijkheid van de slavenhandel.

    Bron: Volkskrant, 07-07-2012

  • Slavernij: wie moet wie vergoeding betalen?

    Ik vind dat iedere Nederlander zich kan schamen voor de rol die onze voorouders in het slaventransport hebben gespeeld. We waren als land nummer drie of vier in het transport van zwarte Afrikanen naar Amerika.
    Die schaamte is overigens een particulier trekje. Ik kan me goed voorstellen dat veel Nederlanders zeggen: dat is zo vreselijk lang geleden, daar heb ik part noch deel aan – maar ik zit met mijn gereformeerde genen nu eenmaal zo in elkaar dat ik me wel schaam, zij het slechts een beetje.

    Bron: Elsevier, 20-10-2011

  • WIC bouwde schepen speciaal voor slavenhandel

    Op 1 januari 1738 verging het slavenschip Leusden voor de monding van de Marowijnerivier in Suriname. Het is de grootste scheepsramp uit de Nederlandse slavernijgeschiedenis, maar bijna niemand weet ervan. Promovendus Leo Balai deed onderzoek naar de slavenschepen van de WIC en onttrekt de tragedie van slavenschip Leusden aan de vergetelheid.

    Bron: Historiek.net, 14-10-2011

  • Slaven in Zeeuwse handen

    Met het oog op de zesde herdenking van de afschaffing van de slavernij op de Balans in Middelburg, stuurde de Vlissingse stadsarchivaris Ad Tramper me zijn scriptie, waarmee hij vorig jaar zijn master geschiedenis in Leiden afsloot. De titel: ‘Slaven in Zeeuwse handen – reilen en zeilen van een slavenschip in de tweede helft van de achttiende eeuw’. Geen officiële uitgave, dus niet in de handel. Maar via de archieven en de Zeeuwse Bibliotheek zeker in te zien.

    Bron: Zeeland Geboekt, 04-07-2011

  • 'De Surinaamse geschiedenis is in hoge mate vervalst'

    Nederland moet de Surinaamse gemeenschap zeker 50 miljard euro betalen voor het leed dat hen is aangedaan tijdens de slavernij. Dat zei econoom en auteur van het boek ‘Herstelbetalingen’ Armand Zunder gisteren in Vereniging Ons Suriname in Amsterdam. Spijt betuigen is niet genoeg.

    Bron: Wereldjournalisten.nl, 21-06,2010

  • 'Afrikanen beheersten de slavenhandel in het binnenland'

    Nederland wil driehonderd jaar diplomatieke betrekkingen met Ghana vieren. Maar wat rest is vooral de bittere herinnering aan de slavenhandel.

    Bron: Volkskrant, 20-01-2009

  • Meer smokkelschepen dan gedacht

    Smokkelschepen hadden in de achttiende eeuw een veel groter aandeel in de Nederlandse goederen- en slavenhandel tussen Afrika en Amerika dan tot nu toe werd aangenomen.Dat heeft Ruud Paesie berekend in zijn onderzoek naar deze ‘lorrendraaiers’.

    Bron: Kennislink, 21-04-2008

  • Goedkope slaven kocht je bij een lorrendraaier

    ‘Lorrendraaiers’ waren merendeels Zeeuwse schippers, die ten tijde van de Republiek illegaal handel dreven op West-Indië. Volgens historicus Ruud Paesie hebben zij vier keer zoveel slaven vervoerd als tot nu toe werd aangenomen. ‘Daarmee zaten ze de West-Indische Compagnie behoorlijk in de weg.

    Bron: Historisch Nieuwsblad nr. 5, 2008

Slavernij & Slavenhandel / Beeld en geluid

  • slavenhandel suriname
    Slavernij in Suriname

    Na een helse overtocht verkochten de slavenhandelaren de slaven door aan plantage-eigenaren in Amerika. Nederland had de grootste plantages in Suriname enBrazilië. Paramaribo was eeuwenlang het decor van onderdrukkende overheden en schrijnende slavenverkoop. Zie ook: SchoolTV Beeldbank

    Bron: SchoolTV Beeldbank

  • toen en nu
    Slavernij (voortgezet onderwijs)
    Nederland was erg laat met de afschaffing van slavernij(internationaal gezien). Een animatiefilm. De invalshoek is gesprekken met de kinderen: Verantwoordelijk zijn voor wat je voorvaderen hebben gedaan.
  • slavenopstand
    Slavenopstand in Curaçao

    H.OT. (Historisch Onderzoeks Team) doet onderzoek voor Willem Wever en komt met verrassende resultaten. De leider van H.O.T. is Raymi Sambo.
    Deze keer gaat Raymi naar Curacao. In 1634 veroverden de Hollanders dit eiland en sindsdien hoort het bij Nederland. Ze maakten van het eiland een handelspost, ze verhandelden slaven! Maar op een dag kwamen de slaven onder leiding van Tula in opstand. Raymi heeft onderzocht hoe het precies zat met de slavenopstand.

    Bron: Willem Wever, 15-09-2008

  • Slavernij document
    Slavernij Document Nu

    ‘Slavernij Moment Nu’ is een theatertentoonstelling van regisseur Berith Danse uit 2003 waar over het Nederlands Slavernijverleden werd verteld. In de documentaire ‘Slavernij Document Nu’ kijken makers en publiek terug op de voorstelling. Het is niet alleen een verslag van de ‘Slavernij Moment Nu’, maar ook een documentaire over het recht op herinnering en de toekomst van een gedeeld verleden.

    Bron: VPRO, 23-06-2008

  • Klokhuis Slavernij
    Klokhuis: Slavernij

    Dolores gaat naar Ghana in West-Afrika. De plek waar haar familie oorspronkelijk vandaan komt. Daar haalden de Nederlanders namelijk de slaven vandaan die op de plantages in Suriname te werk werden gesteld. Dolores bezoekt een fort waar de slaven onder erbarmelijke omstandigheden verzameld werden voordat ze verscheept werden. Het is de plek waar waarschijnlijk ook de overgrootouders van Dolores ooit gevangen hebben gezeten...

    Bron: NTR Klokhuis, 21-02-2013

  • audiofragment
    Dossier Slavernij

    Dossier Slavernij van het VPRO programma Zomergasten. Bevat een Verzameling audio-fragmenten van diverse VPRO-programma's over slavernij.

  • Slavernij junior
    De slavernij junior

    De Slavernij Junior is een zesdelige geschiedenisserie voor kinderen, gepresenteerd door Lisa Wade. Aan de hand van archiefmateriaal, documentaire- en dramafragmenten vertelt Lisa het verhaal van Slavernij. Niet alleen slavernij van vroeger, maar ook slavernij van nu zoals die nu nog voorkomt in bijvoorbeeld Bangladesh en Benin.

    Bron: NTR Klokhuis, 2011

  • tv serie De slavernij
    Televisieserie: De Slavernij

    De vijfdelige geschiedenisserie De Slavernij met Daphne Bunskoek en Roué Verveer geeft aandacht aan het meest verzwegen en omstreden onderdeel van onze geschiedenis: het Nederlandse aandeel in de slavernij.

    Bron: NTR, 15-11-2011

  • Middelburgse Commercie
    De Middelburgse Commercie Compagnie

    Slavenhandelaars in de 16e eeuw.
    De WIC handelde in de 16e eeuw in slaven, maar er was nog een andere compagnie die veel in slaven handelde. De Middelburgse Commercie Compagnie. Van iedere tien Nederlandse schepen die in slaven handelen komen er acht uit Zeeland.
    Meer afleveringen van SchoolTV Beeldbank over de slavenhandel.

    Bron: SchoolTV Beeldbank

  • Wij slaven van suriname
    Wij slaven van Suriname: Anton de Kom

    Documentaire in 6 delen over het werk en leven van Antonde Kom, vakbondsstrijder en schrijver.

    Bron: RVU, 06-05-2009

  • audiofragment
    'Slavenhandel leverde meer op dan gedacht'

    De slavenhandel in de zeventiende en achttiende eeuw heeft meer geld opgeleverd voor Nederland dan werd gedacht. Uit onderzoek blijkt dat de opbrengst toendertijd tussen de 63 en 79 miljoen gulden lag. Eén van de onderzoekers is Karwan Fatah, historicus aan de Universiteit van Leiden.

    Bron: NOS radio, 12-04-2012

  • audiofragment
    Helft Afrikaanse slaven werd vervoerd met Zeeuwse schepen

    Zeeland heeft een veel grotere rol gespeeld in de slavenhandel dan tot nu toe werd aangenomen. Bijna de helft van de slaven die in de zeventiende en achttiende eeuw door Nederland uit Afrika zijn weggehaald, werden vervoerd op Zeeuwse schepen. Dit blijkt uit nieuw onderzoek van maritiem historicus Ruud Paesie.

    Bron: NOS radio, 24-03-2010

  • Omroep Zeeland Slavernij
    Omroep Zeeland: Nieuws over Slavernij

    Uitzendingen van Omroep Zeeland over de slavernij en de slavenhandel.

    Bron: Omroep Zeeland, 2013-2014

Slavernij & Slavenhandel / Boeken en DVD's

  • De slavernij (DVD) / presentatie door Daphne Bunskoek & Roué Verveer
    De slavernij (DVD)presentatie door Daphne Bunskoek & Roué Verveer

    Televisieserie van de NTR over het Nederlandse slavernijverleden in de vroegere Nederlandse koloniën. In vijf afleveringen presenteren Daphne Bunskoek en Roué Verveer de serie aan de hand van dagboekfragmenten, persoonlijke documenten, interviews met betrokkenen en deskundigen op de historische locaties. Bunskoek vertelt het verhaal van de slavernij in grote lijnen. Voor Verveer, zelf Surinamer, is het ook een persoonlijke zoektocht naar zijn herkomst. In Suriname weet hij o.a. via archieven vijf generaties van zijn voorouders te achterhalen en komt hij erachter dat hij afstamt van de Ghanese Ashanti. Aan de orde komen verder o.a. het verhaal van de blanke Christenslaven in Noord-Afrika, de herkomst van de slaven die verhandeld werden door de West-Indische Compagnie, het transport van de slaven, hun te arbeidstelling en de afschaffing van de slavernij. Ook wordt bekeken of het slavernijverleden nog steeds doorwerkt. Slavernij is opgenomen in de Canon van de vaderlandse geschiedenis. Naar aanleiding van de serie is er ook een jeugdserie 'De slavernij junior' gemaakt. Bij de serie hoort ook het boek: 'De slavernij : mensenhandel van de koloniale tijd tot nu'.

  • De slavernij : mensenhandel van de koloniale tijd tot nu / Carla Boos
    De slavernij : mensenhandel van de koloniale tijd tot nuCarla Boos

    Boek bij de televisieserie 'De Slavernij'. Het bestaat uit vijf hoofdstukken met de volgende onderwerpen: slavernij in de menselijke geschiedenis van de Grieken tot nu, het verzamelen van de slaven aan de Afrikaanse kust, de organisatie van de slaventransporten over de oceaan, het leven op de plantages en de afschaffing van de slavernij met de actuele nasleep. Als bronnen worden veel persoonlijke historische documenten en andere archiefstukken gebruikt en aangehaald, waardoor je als lezer betrokken raakt bij de historische gebeurtenissen. Veel aandacht gaat uit naar het Nederlandse aandeel in de slavenhandel en slaven in de Nederlandse koloniën. Het boek is samengesteld door Carla Boos, tevens eindredactrice van de gelijknamige televisieserie. Diverse historici hebben een bijdrage geleverd aan het boek. Rijk geïllustreerd met ruim honderd gekleurde of zwart-witte afbeeldingen; ook is een uitgebreide literatuurlijst toegevoegd. Een indrukwekkend boek waarin op betrokken wijze aan de hand van historische gegevens een beeld wordt geschetst van de geschiedenis van de slavernij.

  • De Nederlandse slavenhandel 1500-1850 - P.C. Emmer
    De Nederlandse slavenhandel 1500-1850P.C. Emmer

    In dit boek wordt een uitgebreide beschrijving gegeven van de Nederlandse slavenhandel van de zestiende t/m de negentiende eeuw. Daarnaast probeert de auteur de slavenhandel een plaats te geven in het Nederlandse verleden. Hij is op zoek naar een moreel standpunt. De auteur is bijzonder hoogleraar in de geschiedenis aan de Universiteit van Leiden. Het boek bestaat uit acht delen. Elk deel is weer onderverdeeld in een aantal paragrafen. Het voorwoord wordt voorafgegaan door een kaart met Atlantische slavenroutes. In het boek bevinden zich zestien zwart-witafbeeldingen. Het bevat tevens een inhoudsopgave, verantwoording en register. Het boek geeft veel informatie en is goed leesbaar.

  • Lorrendrayen op Africa - Ruud Paesie
    Lorrendrayen op AfricaRudolf Paesie

    De West-Indische Compagnie bezat in de zeventiende en het begin van de achttiende eeuw het alleenrecht op de handel in het Atlantische gebied. Toch waren er smokkelaars, de zogenoemde lorrendraaiers, die West-Europese handelswaar zoals alcoholica, kruit en wapens naar West-Afrika vervoerden, daar goud, ivoor en slaven inkochten en op de Antillen slaven verkochten aan plantage-eigenaars. Om deze illegale handel tegen te gaan, investeerde de WIC in patrouilleschepen die op de West-Afrikaanse kust de lorrendraaiers moesten onderscheppen. De auteur brengt deze smokkelhandel diepgaand in kaart.

  • Het slavenschip Leusden : slavenschepen en de West Indische Compagnie, 1720-1738 / Leo Balai
    Het slavenschip Leusden : slavenschepen en de West Indische Compagnie, 1720-1738Leo Balai

    Het centrale thema van dit boek is de geschiedenis van slaventransporten en meer specifiek het slavenschip Leusden van de West-Indische Compagnie (WIC). Het boek is verdeeld in vijf hoofdstukken, met de volgende thematiek: de trans-Atlantische handel door Nederlanders, slavenschepen, het vervoer van de slaven, alles over het slavenschip Leusden en tot slot de ondergang van de Leusden in Suriname in 1738, waarbij vrijwel alle slaven omkwamen. Gedetailleerde informatie met betrekking tot de aantallen ingescheepte, overleden en verkochte gevangenen, de handelsgoederen waartegen slaven werden ingekocht, de ingescheepte goederen voor de overtocht, omstandigheden aan boord, organisatie van de slavenhandel etc.  Erg interessant boek over alles wat met slavenschepen te maken heeft. Lezers met interesse in slavernij en slavenschepen in het bijzonder zullen veel nieuwe informatie tegenkomen.

  • De kleine geschiedenis  van de slavernij - sporen in Amsterdam - Henry G. Dors & Ludger Smit
    De kleine geschiedenis van de slavernij: sporen in AmsterdamHenry G. Dors & Ludger Smit

    Fragmenten uit de geschiedenis van de slavernij gekoppeld aan locaties in Amsterdam die een connectie met deze periode hebben.

  • Middelburg - de bakermat van de slavernij in Suriname, 1640-1873 - Yuri Banna en Yok Moy
    Middelburg : de bakermat van de slavernij in Suriname, 1640-1873Yuri Banna en Yok Moy

    Boekje over de rol van de Middelburgs Commercie Maatschappij bij de slavenhandel naar Suriname tot aan de afschaffing van de slavernij in 1873.

  • Een Zeeuws slavenschip - Ad Tramper
    Een Zeeuws slavenschip : na de kust van Guiné om slaven, de wind oostAd Tramper

    De scriptie van de Vlissingse stadsarchivaris Ad Tramper geeft een zakelijk inzicht in de slavenhandel van de Zeeuwse rederij. Het snauwschip komt aan bod, de handel voor de kust van Guinee, de doorsteek naar Zuid-Amerika, het leven aan boord. Het heeft er alle schijn van dat de Zeeuwse slavenhalers niet de hardvochtigsten waren. In elk geval vergeleken met veel Franse en Engelse collega’s.  Extra aandacht is er voor de Vlissingse medicus David Henri Gallandat, die voor het Zeeuwsch Genootschap een uitgebreid artikel schreef over de slavenhandel.

  • Meerstemmig verleden : persoonlijke verhalen over het Nederlandse slavernijverleden / Paul Knevel (red.)
    Meerstemmig verleden : persoonlijke verhalen over het Nederlandse slavernijverledenPaul Knevel, Sara Polak & Sara Tilstra (red.)

    Persoonlijke verhalen, verteld tijdens interviews afgenomen door studenten publieksgeschiedenis van de Universiteit van Amsterdam. Naast mensen van Surinaamse of Antilliaanse afkomst zijn ook andere Nederlanders geïnterviewd. De gesprekken gaan over gevoeligheid, betrokkenheid, erkenning, bewustzijn en erfenis van het slavernijverleden van Nederland. Het boek maakt door de persoonlijke verhalen veel indruk; voor velen blijkt de slavernij nog steeds een grote rol te spelen. Geschikt voor een brede doelgroep, enerzijds voor degenen voor wie de verhalen herkenning betekenen, maar ook voor die Nederlanders die weinig weten over de slavernij en wat die met mensen doet, ook nog vele generaties later.

  • Tula : de slavenopstand van 1795 op Curaçao / Artwell Cain (red.)
    Tula : de slavenopstand van 1795 op CuraçaoArtwell Cain (red.)

    In dit boek wordt de slavenopstand op Curaçao aan het eind van de achttiende eeuw aan de hand van bronnenonderzoek beschreven. Vervolgens wordt de slavernij in een internationale context geplaatst. De Franse Revolutie is voor de leider van de slavenopstand (Tula) een belangrijke inspiratiebron geweest. Het boek is door de directeur van het NiNsee samengesteld. Het NiNsee is een kenniscentrum over het Nederlandse slavernijverleden en zijn gevolgen. Het boek is een aanrader voor een ieder die geïnteresseerd is in het Nederlandse slavernijverleden in Suriname en de Antillen.
    Over deze opstand is ook een roman schreven, die binnenkort verfilmd gaat worden.

  • Ik ben eigendom van... - slavenhandel en plantageleven - Bea Brommer
    Ik ben eigendom van... : slavenhandel en plantagelevenBea Brommer

    Fraai uitgevoerd kijk- en leesboek over de slavenhandel en over het plantageleven in Suriname in de achttiende eeuw. Als uitgangspunt dienden documenten en brieven uit de collectie Wesselman in het Gemeentearchief van Helmond, afkomstig van de gebroeders Wesselman die handelsbelangen hadden in Suriname en betrokken waren bij de slavenvaart. Een boeiende en zeer geslaagde uitgave voor lezers met belangstelling voor slavernij en de geschiedenis van Suriname.

  • Mensaap, heiden, slaaf - Angelie Sens
    Mensaap, heiden, slaafAngelie Sens

    In dit proefschrift geeft de auteur -historica- door middel van enkele debatten de algemene ideeën weer die onder de Nederlanders leefden over de buiten-Europese wereld rond 1800. Na een inleiding (visie op de niet-westerse wereld) komen drie debatten: 'aapdebat', 'zendings- en missiedebat' en 'slavernijdebat', ieder in een apart hoofdstuk, aan de orde. Interessante informatie over de wijze van denken twee eeuwen geleden.

  • Slavernij en de Memorie & Slaaf en meester / Cynthia Mc Leod & Carel de Haseth
    Slavernij en de Memorie & Slaaf en meesterCynthia Mc Leod & Carel de Haseth

    Per 1 juli 1863 schafte Nederland, dertig jaar na Engeland en vijftien jaar na Frankrijk, de slavernij af. Op 1 juli 2002 werd in het Amsterdamse Oosterpark het slavernijmonument, gemaakt door de Surinaamse kunstenaar Erwin de Vries, onthuld. In deze dubbelbundel over de slavernij in Suriname en op de Nederlandse Antillen wordt allereerst een beschouwing gegeven over slavernij en de slavenhandel. Hierin onder meer de gruwelen van de transatlantische overtocht en het leven op de plantages. De beschouwing wordt gevolgd door de novelle 'Kofi', het levensverhaal van een Afrikaan die als slaaf in Suriname terechtkomt. Het tweede deel van de dubbelbundel is geschreven door Carel de Haseth en bestaat uit een vertaling van het oorspronkelijk in het Papiaments gepubliceerde 'Katibu di Shon', een novelle gebaseerd op de slavenopstand van 17 augustus 1795 op Curaçao. Een vlotgeschreven en boeiend boekje over een niet zo fraai stukje Nederlandse geschiedenis.

  • Hoe duur was de suiker? : Surinaamse historische roman - Cynthia Mc Leod
    Hoe duur was de suiker? : Surinaamse historische romanCynthia Mc Leod

    Deze roman speelt zich af in het koloniale Suriname. Het verhaal gaat over een joodse plantersfamilie, in het bijzonder over het wel en wee van de twee zusjes Elsa en Sarith, en de slaven die in hun leven een rol spelen. Het leven van de slaven - vol kommer en kwel - staat in schril contrast met dat van hun meesters, dat vol pracht en praal is. Deze pracht en praal is evenwel verkregen door de onmenselijke inspanningen van de slaven. Duidelijk wordt dat de suiker van de plantages duur betaald is: met mensenlevens. Deze roman was het debuut van de auteur (1936). De slaventijd is een aangrijpende periode in de Surinaamse geschiedenis. Er is veel over geschreven (de vrijheidsheld Boni, Oeronoko), maar niet veel vanuit het gezichtspunt van de planters.

  • Gouden handel - roman over de slavernij - Kees Uittenhout
    Gouden handel : roman over de slavernijKees Uittenhout

    Deze historische roman bestaat uit drie verhaallijnen waarin op een geromantiseerde wijze verschillende aspecten uit de Hollandse periode van de slavernij worden geschetst. Het verhaal start met de jeugd van een Nederlandse jongen in een weeshuis in Middelburg, later als assistent meevarend op een slavenschip naar Angola. De tweede verhaallijn is geschreven vanuit het perspectief van een jonge slaaf die vanuit Angola naar Suriname wordt vervoerd. In Suriname ontstaat de derde verhaallijn vanuit het perspectief van een plantagedochter. Een mooi boek, heel ontroerend en beeldend geschreven. De lezer krijgt tevens een inkijk in de Nederlandse geschiedenis.

  • Curaçaos bloed / Eardly C. van der Geld
    Curaçaos bloedEardly C. van der Geld

    Slavernijgeschiedenis speelt in het leven van de hedendaagse hoofdpersonen in deze roman een centrale rol. Bouwkunde student Surandy kiest ervoor om stage te lopen in Middelburgse gebouwen. Daar ontdekt hij documenten over de bewust verzwegen handel en wandel van slavenhandelaars. Simone krijgt een erfenis gebaseerd op de winsten die de slavenhandel haar familie heeft gebracht. Roberto dreigt als vroegtijdige schoolverlater op het verkeerde pad te belanden. De invloed van slavernij in het actuele leven wordt in een spannend verhaal vervlochten. De wijze waarop Nederland tegen haar eigen geschiedenis aankijkt, wordt terecht kritisch benoemd. Wel heeft de auteur alle thematiek rondom integratie en tolerantie erbij betrokken met als gevolg dat een en ander minder vlot leest. Niettemin een boek waarin een dappere poging gedaan wordt een bewust verzwegen geschiedenis bespreekbaar te maken.

  • Slavenhaler  - Rob Ruggenberg
    SlavenhalerRob Ruggenberg

    Historische jeugdroman. Na de dood van zijn vader gaat Tyn op zoek naar zijn halfzusje Obaa. Na zijn aankomst in Afrika ontdekt Tyn dat Obaa niet langer aan de Afrikaanse Slavenkust woont, maar verjaagd is naar het binnenland. Jeugdboek zich afspelend in Afrika en Brazilië in 1637 en 1638 ten tijde van de overheersing door de West-Indische Compagnie. Goed gedocumenteerd en tot het eind toe spannend avonturenverhaal, waarin gedetailleerde beschrijvingen van gruweldaden en onsmakelijkheden niet worden geschuwd.

    Op de website bij dit boek is meer achtergrondinformatie te vinden.

Kijk voor meer boeken in de catalogus.

Slavernij & Slavenhandel / Websites

  • schooltv eigenwijzer
    Dossier Slavernij

    Dossier van SchoolTV Eigenwijzer met naast informatie over de slavernij ook filmpjes en beeldbankclips over dit onderwerp. Bekijk ze om een beeld te krijgen van hoe het slavernijverleden van Nederland eruit heeft gezien.

    herdenking
    Herdenking slavernijverleden 2013

    Op deze website kunt u meer lezen over achtergronden van het slavernijverleden, de organisatie van de herdenking en viering, nieuws en een agenda van activiteiten in 2013.

  • Slavernij Zeeland
    Geschiedenis Zeeland Slavernij
    De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden speelt in de 17e en 18e eeuw een actieve rol in de slavenhandel. Ook Zeeland en de Zeeuwen zijn actief betrokken bij deze handel. De West-Indische Compagnie en de Middelburgsche Commercie Compagnie ondernemen vanuit Zeeland reizen naar West-Afrika om slaven te kopen.
    Slavernij canon
    Slavernij (Canon van Nederland)
    Dit venster van de canon behandelt de mensenhandelen gedwongen arbeid in de Nieuwe Wereld.
  • geschiedenis 24
    Slavernij (Dossier Geschiedenis 24)

    Nederland verdiende vanaf de zeventiende eeuw grof geld aan de slavenhandel. De kolonie Suriname draaide bijna helemaal op de arbeidskrachten uit Afrika. Nederland was relatief laat met de afschaffing van de slavernij. Pas in 1863, tientallen jaren na Engeland en Frankrijk, kwam er officieel een einde aan de slavernij in de Nederlandse koloniën.

    nederlandse slavenhandel
    Nederland en de Transatlantische slavenhandel

    Deze online tentoonstelling is een productie van Stichting Africaserver. Veel feiten en achtergronden en interessante links. Interactieve tentoonstelling over belangrijke thema's in de slavernij. Speciale aandacht voor de rol die Nederland speelde in de slavenhandel.
    In beeld en geluid wordt een reis gemaakt door tijd en ruimte in drie thema-hoofdstukken. We lezen mee in het dagboek van de kapitein van het Nederlandse slavenschip Het Vergenoegen en ineen handboek van slavenhandelaren. Van het geïmproviseerde slavendepot in Loango (West-Afrika, 1795) reizen we naar de plantages vanhet 19e eeuwse Suriname. Een uitstapje voert naar de restanten van de slaventijd in het moderne Gambia.

    Voor gebruik in de klas is er een speciaal hoofdstuk met lesvragen en een docentenhandleiding

  • Slavernij website
    De Slavernij

    Website van de vijfdelige televisieserie De Slavernij. Met alle afleveringen, blog, de afleveringen van D e Slavernij Junior, game en roots-zoektocht.

    Bron: NTR, 15-11-2011

    canon-pad
    Canon-pad slavernij

    Een gevarieerde en leuke manier om kinderen kennis te laten maken met informatie over slavernij en slavenhandel. Met wetenswaardigheden, filmpjes, spelletjes, puzzels en quiz.

  • NiNsee
    Slavernijverleden (NiNsee)

    Het expertisecentrum ‘Nationaal instituut Nederlands slavernijverledenen erfenis’ (NiNsee) houdt zich bezig met het Nederlandse slavernijverleden en zijn erfenis.  Met nieuws, onderzoeken, educatie, herdenken en vieren.

    De Ruyter
    Michiel de Ruyter en de slavenhandel

    Hier wordt ingegaan op de betrokkenheid van Michiel Adriaansz. de Ruyter bij de slavenhandel (vraag 3) en het vrijkopen van Zeeuwse slaven en de bevrijding van26 Hongaarse predikanten. Ook zijn er meer kritische geluiden te horen.

  • Dossier afschaffing slavernij
    Dossier afschaffing slavernij (1863)

    In 1863 werden in Suriname, onze belangrijkste slavenstaat in de West, de kanonnen van het fort Zeelandia afgeschoten om de bevrijding van naar schatting vijfendertigduizend mensen die nog in slavernij leefden aan te kondigen. Dossier van de Koninklijke Bibliotheek (KB).

    stichting monument middelburg
    Stichting Monument Middelburg

    Doel van deze stichting was het realiseren van een Zeeuws Slavernijmonument. Dit monument is inmiddels op 2 juli 2005 onthuld op de Balans in Middelburg.
    Sindsdien organiseert de stichting elk jaar op 1 juli De Dag der Vrijheden (Keti Koti: verbrokenketenen), waarin de afschaffing van de slavernij in1863 wordt gevierd. Daarnaast zet de stichting zich invoor educatie en bewustwording rond het thema slavernij.

  • Levend boek
    Levend boek: Stedman

    Elektronisch bladeren door een verkorte versie van ‘Reize naar Surinam en en door de binnenste gedeelten van Guiana’, een boek uit 1799 van de Schots-Nederlandse officier John Gabriel Stedman die in Suriname vocht tegen weggelopen slaven, de zogenaamde “marrons”. Hij schreef over militaire acties, de Surinaamse samenleving, de natuur, de slavernij en het slavenverzet.
    Het boek geeft een gruwelijk beeld van situatie op de plantages en werd dan ook gebruikt door tegenstanders van de slavernij.

    slavenkas
    Slavenkas Zierikzee

    Oorspronkelijk is de Slavenbeurs of Slavenkas per 1 januari 1735 in het leven geroepen om gevangen genomen Zierikzeese zeelui vrij te kopen. Deze waren slachtoffer geworden van Barbarijse zeerovers.